آرایش یا آلایش؟

اشاره:

برخی از دختران و زنان و احتمالاً گروهی از پسران ما امروزه خود را با ابزار و وسایل مختلف آرایش می‌کنند و می‌گویند زیبایی حُسن است، و همه از زیبا و زیبایی خوششان می‌آید، بلکه زیبایی دوستی به قول روان شناسان یکی از احساسات عمومی و فطری بشر است، و «إنّ الله جمیل و یُحّب الجمال» از سوی دیگر برای حفظ شخصیت و آبروی خود و احترام به دیگران و کمک به شادابی و طراوت محیط و جامعه بسیار بجاست که انسان به قیافه و لباس خود در برخورد با دیگران اهمیت بدهد.

حال سخن بر سر این است که آیا این عمل صحیح است یا نه؟ و آیا این توجیهات مورد پسند عقل و دین هست یا نه؟ آیا این کار احترام به شخصیت خود و دیگران است یا ظلم به خود و دیگران ؟ آیا این کار آرایش است یا آلایش؟ آیا معنای این کار تمیز بودن است یا کثیف کردن روح و ذهن خود و مردم؟ آیا بزک کردن، احترام به دیگران است یا تعدّی به حقوق معنوی و الهی بینندگان است؟

با توضیحاتی که خواهد آمد جواب صحیح را خواننده فهیم و منصف در خواهد یافت.

نکتة اوّل: ابتداءً باید توجه کرد که در مورد انسان و جهان دو دیدگاه اساسی وجود دارد:

الف ـ محدود بودن انسان و جهان به دنیای مادی و حاضر و فعلی.

ب ـ مشتمل بودن انسان بر دو بعد جسمی و روحی و وسعت جهان نسبت به دنیای مادی و آخرت.

نکته و مقدمه‌ی دوم: اگر ما انسان را خود سالار و آقا و صاحب خود و دنیا بدانیم و دید اومانیستی (انسان مداری) داشته باشیم یک گونه قضاوت می‌کنیم و اگر انسان را عبد و مخلوق و جامعة انسانی را جامعه‌ای خداسالاری بدانیم و تمام جهان و مخلوقات و انسان را جلوه و لطفی از سوی خداوند کریم و جمیل بدانیم به نحو دیگری داوری می‌کنیم.
بر اساس دو نکته‌ی گذشته نسبت به دیدگاه شخص اشکال کننده و آرایش کننده از یک سو و ناظرین یا فرد بیننده از سوی دیگر چهار حالت متصور است که یک به یک بررسی می‌کنیم:

1. اگر شخص معتقد به این نظریه فردی مادی‌گرا یا سکولار و غیر الهی باشد و بیننده هم موافق نظر او باشد مثلاً در جوامع غرب و سکولار یا لائیک، در این صورت ما بحث و سخنی نداریم و عمل این دو بستگی به توافق و میل خودشان دارد.

2. اگر فرد عامل و پرسشگر، الهی و متدین و غیر مادی باشد و بیننده، شخص مادی باشد، در این صورت اولاً شخص مادی و دنیاگرا اعتراض و سخنی ندارد. ثانیاً اگر واقعاً کسی معتقد به وجود خداوند خالق باشد و آخرت را پیش رویش بداند، چنین عملی را مرتکب نمی‌شود و قهراً موضوع منتفی می‌شود توضیح دیدگاه شخص الهی خواهد آمد.

3. اگر فردی مادی‌گرا و دنیازده بود و خود را برای غیر آرایش کرد، و بیننده یا برخی از بینندگان افرادی متدین و معتقد به مبدأ و معاد بودند یا این‌که؛

4. آرایش کننده و بیننده هر دو افرادی دین‌باور و معتقد به مالکیت و خالقیت خداوند باشند و به فرامین الهی اهمیت بدهند و حکم خدا را دارای مصلحت و فایده برای عموم بدانند، در این دو صورت باید گفت که این عمل عقلا و شرعاً مردود است. اگر شخصی معتقد به مبدأ و معاد هم نباشد، وقتی می‌داند که برخی ناظرین معتقد به دو بعد جسمی و روحی برای خود هستند و باید سلامت معنوی خود را حفظ کنند تا در آخرت دچار عذاب گناهان نشوند، در این صورت نباید به حریم معنوی بیننده تجاوز کند، مراعات نکردن پوشش کامل و کافی یا آراستن سر و صورت و لباس و استفاده از اُدکلن‌های مختلف به نحوی که موجب تحریک شهوت بیننده می‌شود، این عمل خود نوعی تعدّی به حقوق معنوی و واقعی بیننده است. این نکته از حکمت‌های مهم حفظ حجاب و پوشش لازم است که تک تک مرد و زن جامعه باید در نظر داشته باشند.
از جهت عرفی نیز دختران و پسران جوان ما باید بدانند که تا چند سال پیش به ندرت دیده می‌شد که دختری در سنین 12 ـ 13 سالگی یا بیش‌تر، قبل از آن‌که ازدواج کند با آرایش به مدرسه و دانشگاه و اداره و خیابان و بازار برود. متأسفانه موج فزاینده‌ای نسبت به گرایش به آرایش کردن و آلوده کردن محیط پاک جامعه پیدا شده است. تعجب و تأسف بیشتر نسبت به خانم‌های تحصیل‌کرده‌ای است که کار غلط و زشت دیگران را نسنجیده پیروی می‌کنند.

امّا راجع به این جمله که خداوند زیباست و زیبایی را دوست دارد و باید به آراسته بودن خود توجّه کرد و نباید ژولیده و نامرتب بود، باید گفت بله نظافت و تمیزی و آراستگی و زیبایی مطلوب است و در جایی که ممکن باشد، مورد سفارش دین است امّا همان خداوندی که امر به نظافت کرده و زیبایی را دوست دارد، اگر مفسده و مانعی و یا مصلحت مهم‌تری جلوی آن را گرفت، دستور به مراعات سایر امور نیز داده است، پس در این صورت باید هر دو یا سه جهت را ملاحظه کرد.

همة نعمت‌های حلال الهی برای استفادة بندگان است، امّا اگر میوه یا وسیله یا مالی به شخص خاصی تعلّق دارد، نمی‌توان به استناد این‌که مخلوق و نعمت الهی است در آن تصرف کرد.
همیشه در قضاوت کردن نسبت به یک امر، باید ابعاد و جوانب مسئله را بررسی کرد و سپس حکم جامعی صادر کرد. زیبا بودن و زیبا جلوه کردن خوب است امّا اگر موجب تحریک شهوت نامحرم و مقدمة عمل حرام باشد، در آن صورت دیگر مطلوب نیست. سلامت روحی جامعه امر مهمی است که به هیچ بهانه‌ای نمی‌توان آن را از بین برد.

این نکته را نباید دور از ذهن نگاه داشت که آراستن و زیبایی مراتبی دارد و به تعبیر روایات زینت ظاهری داریم و زینت باطنی یا مخفی. زینت مجاز نسبت به افراد مختلف از همسر و محارم و دیگران متفاوت است.

اصل نظافت و حسن ظاهر و لباس، امری مطلوب و مورد توجّه پیشوایان دین است امّا زیبایی اعضای مختلف و یا به وسیلة ابزار کمکی و حداقل‌ها و مرز آن، مسئلة دقیقی است که تعیین کنندة آن خالق بشر و هادی انسان است. طبعاً آرایش محل بحث و اشکال، زیبایی خدادادی صورت و اصل نظافت و طهارت بدن و لباس مرد و زن نیست.

و امّا مطلب اصلی و اساسی برای روشن شدن حکم الهی در مسئله و همچنین آشنایی بیشتر و بانوان عزیز، بررسی حکم خداوند متعال است:

حرمت آرایش کردن زن برای نامحرم
---------------------------------------
برای اطلاع بیشتر خوانندگان محترم و معتقد به تعالیم دینی، در اینجا به طور مختصر دلیل قرآنی و روایی و فتوای فقها را در این موضوع ذکر می‌کنیم:

1. در سوره‌ی احزاب، آیة 33 خطاب به زنان پیامبر و نیز سایر بانوان می‌فرماید:

«ولا تبَّرَجْنَ تَبُّرج الجاهلیة الأولی» و همچون دوران جاهلیت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید.» یعنی با آرایش به میان مردم نروید.

و در سوره‌ی نور، آیه‌ی 31 می‌خوانیم:

«ولا یبدین زینَتَهنَّ إلاّ ما ظَهر منها و لیضرِبنَ بخمرهنَّ علی جیوبهنَّ و لا یبدینَ زنیَتَهُنَّ إلا لبعولتهنّ أو... (و به زنان با ایمان بگو) و زینت خود را جز آن مقدار که نمایان است آشکار ننمایند و (اطراف) روسری‌های خود را بر سینه‌ی خود افکنند (تا گردن و سینه با آن پوشانده شود) و زینت خود را آشکار نسازند مگر برای شوهران خود و....»
یعنی آرایش کردن و زیبایی‌های غیر از دست و صورت فقط برای همسر و پدران و فرزندان و سایر محارم قابل ارائه و رؤیت است.

2. روایات زیادی درباره‌ی نهی از زینت کردن و خوشبو کردن و مراعات نکردن حجاب کامل وارد شده که یک مورد را ذکر می‌کنیم و خواننده را به موارد دیگر ارجاع می‌دهیم. در حدیث معروف مناهی از پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ نقل شده است: «(نهی) أن تتزینَّ لغیر زوجها فإن فَعَلتْ کان حقا علی الله أن یُحرقها بالنّار.[1]» پیامبر نهی فرمودند که زن برای غیر همسرش آرایش کند. پس اگر چنین کند، بر خداوند حق و ثابت است که او را با آتش بسوزاند.

3. بر اساس آیات و روایات گفته شده و اصل مسلّم دینی و ضرورت بین مسلمانان، فقهای بزرگوار نیز چنین استنباط کرده و فهمیده‌اند. از مجموع فتاوای علما به دست می‌آید که اگر زنی، دست و صورت خود را به نوعی تزیین کند به چیزهایی که عرفاً زینت شمرده می‌شود، در آن صورت باید صورت و دست خود را از بیگانه و نامحرم بپوشاند و الاّ مرتکب عمل حرام خواهد شد.

البتّه پر واضح است که غیر از صورت و دو دست تا مچ، باید کاملاً پوشیده باشد و مسلّم است که نباید اعضاء دیگر را ظاهر کرد یا به گونه‌ای پوشاند که موجب جلب توجه و تحریک دیگران باشد.

احکام خودنمایی
------------------
* مسئله: خودنمایی کردن به منظور به گناه انداختن دیگری حرام است.

بطورمثال: اگر خانمی به گونه ای خودنمایی کند که نگاه مرد نامحرم به او جلب شود و یا به او اقبال پیدا کند حرام است.
راه رفتن به گونه ای خاص، حرف زدن، انجام حرکاتی خاص، لبخند زدن و یا خندیدنهایی خاص به نامحرم، شوخی کردن و یا حتی مطالعه کردن در مقابل نامحرم به منظور جلب نظر نامحرم و به حرام انداختن او، پوشیدن لباسهایی خاص، گرفتن اشیای مختلف مانند کیف، کتاب، گل و یا نحوه گرفتن آنها بدست برای به گناه انداختن دیگرى، نگاه خاص به نامحرم و... مواردی هستند که اگر به قصد جلب نظر و به حرام انداختن دیگری انجام شود حرام است.
در نتیجه خصوصاً جوانان عزیز باید از اینگونه خود نماییها و موارد مشابه آن بشدت پرهیز کنند.


*مسئله: اگر خود نمایی کردن به منظور به گناه انداختن دیگران نباشد حرام نیست.
مثلاً خانمی وقتی میهمان نامحرمی دارد بهتر غذا را پخت می کند و یا خانه را بهتر مرتب می کند به قصد آنکه نظر نامحرم به کدبانو بودن او جلب شود و یا خوب سخنرانی کند به منظور آنکه نظر دیگران را به فضل خود جلب کند و یا مواردی از این قبیل حرام نیست.
توجه: البته هر کاری به منظور خودنمایی اخلاقاً مذموم و ناپسند است و علمای اخلاق از آن نهی می فرمایند، لکن اگر همین خودنمایی به قصد به حرام انداختن دیگری باشدحرام خواهد بود.


* مسئله: آقایان نیز نباید به قصد به حرام انداختن خانمها خودنمایی کنند.
در نتیجه: مواردی چون پوشیدن لباسهایی خاص به منظور به حرام انداختن نامحرم، حرف زدن، نگاه کردن، راه رفتن و انجام رفتارهای شهوانی به منظور جلب نظر نامحرم، رانندگی یا موتور سواری کردن خاص در مقابل نامحرم، شوخی کردن، ورزش کردن بصورتی خاص در مقابل نامحرم به منظور به حرام انداختن او، انداختن گردنبند به سینه و یا باز گذاشتن بازو و سینه به منظور جلب نظر نامحرم ... همه اینها و مواردی مشابه آن حرام است و باید از آن خودداری نمود.


احکام زینت و آرایش زنان
-----------------------------

* مراد از زینت چیست.؟
هر چیزی که عرفاً زینت محسوب گردد و مردم به آن زینت بگویند.


* سؤال: اگر بانوان سرمه را نه برای زینت بلکه به خاطر فوایدی که از نظر طبی در آن وجود دارد بزنند در این صورت بازهم در مقابل نامحرم باید آن را بپوشانند.
جواب: اگر عرفاً زینت محسوب شود باید بپوشانند، قصد زینت داشته باشد یا نه.


* سؤال: آیا شرعاً زنی که مشخص است ابروانش را برداشته برای رعایت اصول حجاب کامل حتماً باید آن را بپوشاند یا می تواند آن را نمایان کند.
جواب: باید بپوشاند.


* مسئله: خانمها می توانند همان قسمتی از صورت یا دست خود را که زینت کرده اند بپوشانند و پوشیدن بقیه صورت واجب نیست.
بنابراین: اگر خانمی مثلاً فقط زیر ابروی خود را برداشته است می تواند با پوشیدن مقنعه یا چادر تا قسمت زیرابروی خود را بپوشاند و در صورتی که بقیه صورت زینت ندارد باز گذاشتن آن اشکالی ندارد.
توجه: داشتن النگو، دستبند، انگشتر (اگر چه حلقه ازدواج باشد) بلند کردن ناخن، لاک زدن، حنا گرفتن، بعضی ساعتهای مچی که برای زینت استفاده می شود، پوشیدن بعضی دستکشهای توری برای زینت، همگی از زینتهای دست هستند و باید آنها را از نامحرم بپوشانند.
و همچنین سرمه کشیدن، برداشتن ابرو، گذاشتن مژه مصنوعى، استفاده از هر نوع لوازم آرایش، گذاشتن حلقه برای بینی (کما اینکه در برخی مناطق رسم است) گوشواره و یا هر چیز دیگری که عرفاً بدان زینت بگویند همگی از زینتهای صورت محسوب می گردد و باید ازنامحرم پوشیده شود.


* مسئله: در مسئله پوشش وجه و کفین، در صورت داشتن زینت از نامحرم، فرقی بین نامحرم ها نیست چه فامیل نزدیک باشند و چه غریبه.
در نتیجه: خانمها باید در مجالس ومیهمانیهای فامیلی و یا غیر آن، یا وجه و کفین خود را از نامحرم بپوشانند ویا از زینت کردن آن پرهیزکنند.


* سؤال: خانمی هستم که حلقه ازدواج خود را (که بسیار ساده هم هست) نه برای زینت بلکه برای یادگاری و وفاداری به شوهر به دستم کرده ام آیا پوشیدن آن از نامحرم واجب است.
جواب: به دست کردن هرگونه حلقه ای زینت محسوب می شود و پوشیدن آن از نامحرم واجب است.


* سؤال: آیا فرقی بین آرایش کردن هست یعنی اگر کسی بسیار بد زینت کند مثلاً مطابق رسومات خودشان به آن زینت بگویند و حال آنکه برای عده ای دیگر نه فقط زینت نیست بلکه برای آنها زشت هم هست آیااینگونه زینتها نیز باید از نامحرم پوشیده شود.
جواب: زینت کردن، به زشتی و زیبایی نیست و هرچه که عرفاً بدان زینت بگویند باید از نامحرم پوشیده شود.


* سؤال: آیا عطر زدن و یا خوش بو کردن به وسیله مواد و مایعات دیگر برای آقایان و بانوان در صورتی که بوی آن به مشام نامحرم برسد اشکال دارد.
جواب: عطر زدن اشکال ندارد ولی اگر عطر زدن بانوان موجب مفسده و تحریک باشد جائز نیست.


* مسئله: بنابر احتیاط واجب خانمها باید موهای مصنوعی که به موی خود وصل کرده باشند یا کلاه گیس به سر گذاشته باشند را بپوشانند. اگر چه موی وصل شده موی مرد یا زن باشد.


* سؤال: آرایش نمودن زن برای غیر همسر در بعضی مجالس زنانه مثل عروسی یا میهمانی زنانه چه حکمی دارد.
جواب: در صورتی که نامحرم او را نبیند اشکال ندارد.


* سؤال: آیا برای بانوان پوشیدن کفشهایی که صدادار است بطوری که موقع راه رفتن صدای آنها را نامحرم می شنود اشکال دارد.
جواب: در صورتی که مفسده ای بر آن مترتب شود اجتناب لازم است.


* مسئله: اگر خانمی بداند نامحرمی با قصد لذّت و ریبه به دست و صورت او نگاه می کند، اگر چه وجه و کفین او زینت نداشته باشد باید این دو موضع را از نامحرم بپوشاند.


* مسئله: باز گذاشتن وجه و کفین به قصد به حرام انداختن دیگران جایز نیست.


* مسئله: رفتن به مکانی که زن می داند نامحرمهایی با قصد لذّت به او نگاه می کنند جایز نیست.[3]

خلاصه سخن: آرایش کردن زن برای غیر محارم و در مجامع عمومی ممنوع و حرام و موجب شقاوت و خسران و عذاب الهی است ضمن این‌که برخوردهای اجتماعی را هوس‌آلود و شهوانی می‌کند و در نتیجه موجب مفاسد اجتماعی زیادی می‌شود مانند:
الف ـ ازدیاد فحشاء و منکرات و توجه مردان به زنان بیگانه و نیز توجه زنان به مردان بیگانه
ب ـ افزایش طلاق و از هم پاشیده شدن خانواده‌ها
ج ـ بالا رفتن سن ازدواج جوانان
د ـ کم کردن ضریب امنیت اجتماعی زنان
هـ ـ افزایش مصرف لوازم آرایش و ضرر اقتصادی و بهداشتی
و ـ کاهش بازدهی فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی به دلیل توجه به ظاهر جنسِ مخالف.
نگارنده از عموم خواهران محترم و صاحب فهم انتظار دارد با خویشتنداری و حیای خود، به سلامت روحی و روانی خود و جامعه کمک کننده و خود را ارزان هدف آماج تیرهای شهوت آلود چشم‌ها قرار ندهند و به این وسیله موجبات جلب رضایت خداوند متعال و ولی نعمت خود را فراهم آورند.

پی نوشتها :

[1] . ر.ک به وسائل الشیعه، محمد بن حسن، شیخ حر عاملی، ج 14، باب 80، از ابواب مقدمات نکاح، روایت 6. و نیز روایت 1و 4. و نیز نهج البلاغه الفصاحه، ص 34، روایت 177، و نیز حدیث معراج در بحارالانوار، ج 8.، ص 309 و...
[2] . ر.ک، احکام بانوان، محمد وحیدی خراسانی، ص 19 و نیز احکام روابط زن و مرد، سید مسعود معصومی، چ 22،‌صص 109 ـ 117، قم، دفتر تبلیغات، 1380 و رساله‌های توضیح المسائل ای استفتاآت از مراجع مختلف.
[3] احکام روابط زن و مرد، سید مسعود معصومی، چ 22، قم، دفتر تبلیغات، 1380 و رساله‌های توضیح المسائل ای استفتاآت از مراجع مختلف. 
 خبر گزاری فارس

/ 2 نظر / 3 بازدید
Reza

اگر تمايل داريد چهره وبلاگ خود را متفاوت کنيد به سوسا وب تولز سري بزنيد سوسا وب تولز بزرگترين مرجع ابزار رايگان وبلاگنويسان www.susawebtools.mihanblog.com براي مشاهده 24 قالب برگزيده سوسا به آدرس زير مراجعه کنيد http://susawebtools.mihanblog.com/post/32 براي دريافت کد رتبه سنج گوگل با بيش از 90 پوسته زيبا به آدرس زير مراجعه کنيد http://susawebtools.mihanblog.com/post/34 در ضمن از اين پس هر هفته بين تمامي وبلاگها و بسايتهايي که از ابزار و قالبهاي سوسا استفاده مي کنند قرعه کشي انجام شده و به صاحبان پنج وبلاگ 5 کارت شارژ 2000 توماني(همراه اول و ايرانسل) اهدا مي شود. اولين قرعه کشي در روز جمعه 10-4-90 انجام خواهد شد اطلاعات بيشتر در سايت موجود ميباشد منتظر شما هستيم به زودي ابزارهاي جديد و نايابي به سايت اضافه خواهد شد که در کامنتهاي بعدي به شما اعلام ميکنم

دکتر کمدین

سلام دوست عزیز. وب جالب و زیبایی دارید. ممنون می شم به من هم سر بزنی و نظر بدی اگه دوست داشتی با هم تبادل لینک کنیم من رو با نام آموزش مکعب روبیک لینک کن و خبرم کن تا من هم لینکت کنم. عنوان وب من: آموزش مکعب روبیک آدرس وب من: http://www.rubikcenter.ir